Chuyến bay MH370 mất tích: Một bí hiểm trong thế giới siêu kết nối

Phạm vi cỡ ngày càng mở rộng. Nhiều giả thuyết đã được đưa ra. Một cuộc tấn công khủng bố. Một vụ không tặc. Thân máy bay bị vỡ tan. Thậm chí rằng phi cơ gặp người ngoài hành tinh... Hàng loạt thông báo khẳng định hay chưng xuất hiện từ các cuộc họp báo của Malaysia, các chuyên gia hàng không thế giới, các tổ chức truyền thông... Một bé trai tại buổi lễ nguyện cầu cho chuyến bay mất tích MH370 tại một siêu thị ở Petaling Jaya, Kuala Lumpur, ngày 18-3-2014. Ảnh: AP Trong thế giới siêu kết nối hiện giờ, bí mật hầu như là một thứ khan hiếm. Trong thế giới siêu kết nối, cố ý hay vô tình, chúng ta đều có thể dễ dàng xác định vị trí cùng các hoạt động của người thân và bạn bè. Khi có thể chóng vánh xác định một chiếc iPhone bị lạc ở đâu, thật khó tin rằng chiếc Boeing 777 đồ sộ của Malaysia Airlines lại đơn giản có thể biến mất khỏi sự theo dõi của vô khối radar, vệ tinh đương đại. Và như vậy, trên cùng của bi kịch, có một bí hiểm khiến chúng ta phải đặt câu hỏi về năng lực hình như vô hạn của công nghệ, rằng đây có phải là một thế giới siêu kết nối. Chúng ta đã thực hiện các bước siêu nhảy vọt để đạt siêu kết nối, mà những phiên gần đây của Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) tại Davos đã dành cho các chủ đề như “Nguy cơ và bổn phận trong một thế giới siêu kết nối”. Theo một thưa tại WEF, hiện giờ có 10 tỷ thiết bị được kết nối Internet và sẽ tăng lên 30 tỷ vào năm 2020. Thế nhưng đáng buồn là trong hàng tỷ thiết bị đó, rõ ràng không có MH370. Thực tế, việc MH370 biến mất đặt ra những vấn đề nan giải cho ngành hàng không. Vào cuối Thế chiến II, nhiều phi đội máy bay đấu tranh được cho là đã biến mất ở vùng Tam giác quỷ Bermuda, và trong nhiều thập kỷ chỉ có những lời giải thích không tưởng, từ bị UFO (dĩa bay) tấn công đến sự rối loạn từ trường kỳ lạ. Nhưng đó là trước khi có các điện thoại di động tích hợp định vị toàn cầu (GPS) có thể chụp ảnh tự kèm thông tin địa điểm. Con người luôn chũm giải quyết những bí ẩn như một cách để loại bỏ sự hoài nghi và xúc tiến tầng lớp phát triển. Những bí mật như MH370 vẫn chưa được giải quyết là một lời nhắc rằng thế-giới-biết-tất-cả của chúng ta không phải biết tất tật, và hãy khiêm nhượng khi đối mặt một bí mật. Vụ mất tích MH370 còn cho thấy những bài học về thực chất con người. Trước hết, câu chuyện cho thấy rằng chúng ta có khả năng đồng cảm to lớn. Chúng ta thông cảm nỗi buồn đau của những người hoàn toàn xa lạ. Chúng ta mường tượng những gì chúng ta cảm thấy khi ở vị trí của họ. Chúng ta có thể cảm thấy sự tuyệt vọng kinh khủng của họ và thất vọng rằng người ta đã không phát hiện được gì từ khi xảy ra vụ việc. Nếu giả thuyết là một tai nạn, chúng ta tưởng tượng những gì xảy ra trên tàu bay khi đó. Nếu giả thuyết là một vụ không tặc, chúng ta có thể hình dung như trong những bộ phim bom tấn... Thân nhân của các hành khách Trung Quốc trên chuyến bay mất tích MH370 được đưa ra khỏi một khách sạn gần trường bay quốc tế Kuala Lumpur, nơi diễn ra cuộc họp báo ngày 19-3-2014. Ảnh: REUTERS Tiếp theo, thảm kịch MH370 nhấn mạnh rằng chúng ta luôn tò mò đến phát điên. Chúng ta nghiện cập nhật tin cậy. Nhiều người lùng quét bít tất trang web tin cẩn toàn cầu để tìm những tin cậy mới nhất, tin đồn và giả thuyết. Và các công cụ truyền thông tích cực đáp ứng nhu cầu đó, cho chúng ta biết đủ thứ liên hệ, từ bộ phát đáp tín hiệu của máy bay, hoạt động của radar theo dõi, thậm chí mọi người còn được mời phân tách hình ảnh vệ tinh chụp các khu vực nghi ngờ phi cơ đã qua. Chúng ta tự hỏi làm thế nào một chiếc máy bay có thể biến mất với rất nhiều công nghệ theo dõi hiện đại. Chúng ta muốn có câu giải đáp cho bí ẩn lớn này... Và rút cục, chúng ta có cảm giác các nước đã vượt qua các khác biệt chính trị để tụ tập cho một sự nghiệp nhân đạo chung. Đến nay có 26 nước, gồm những nước vốn có các tranh chấp bờ cõi, đã cộng tác để tìm máy bay mất tích của Malaysia. Chúng ta có một cảm giác ấm áp rằng tất thảy chúng ta là con người và xoành xoạch có thể gặp nhau ở những chỗ như vậy. Đây là một cách giải thích đáng cổ vũ, dù không phải không có ngờ rằng có các mục đích PR của các nước. Tuy nhiên, căn bản vơ sự chú ý của chúng ta là một thế lực sâu bên trong, không phải dễ dàng đàm luận. Đó là nỗi sợ hãi của chính chúng ta với cái chết. Câu chuyện về MH370 là một lời nhấc về sự tồn tại của chúng ta. Tâm tưởng chúng ta cho biết rằng điều đó có thể xảy ra với chính mình. Và nỗi sợ hãi này có thể che đi thực tiễn rằng thống kê cho thấy tỷ lệ tử vong do tai nạn phi cơ là rất thấp. Nhưng chúng ta cảm nhận rằng thảm họa cũng có thể tấn công chính mình, không thể biết khi nào. Chúng ta muốn biết câu chuyện thực của những gì đã xảy ra và nguyên nhân của nó, để chúng ta hiểu rõ về khả năng đáng sợ của việc phải chịu số phận na ná. Chúng ta cần phải trấn an nỗi sợ hãi của mình trước thảm họa này. Chúng ta hy vọng giới chức hữu quan có các biện pháp mới để ngăn chặn thảm kịch tương tự, để chúng ta có thể bình tâm trở lại. TONY NGUYỄN >> Vệ tinh Thái Lan phát hiện 300 vật thể nghi của phi cơ MH370 trôi ở Nam Ấn Độ Dương >> Phát hiện 122 mảnh vỡ nghi của tàu bay MH370 >> Vẫn nghi ngờ về bằng chứng phi cơ MH370 mất tích