Vấn đề đặt ra trong việc tiếp thụ đảng viên trẻ ở nông thôn

Nỗi lo của đảng viên lớn tuổi Thời tiết đầu Xuân Giáp Ngọ rét đậm vì thế bà con xóm 1, thôn Kim Thượng, xã Kim Bình, thành thị Phủ Lý (Hà Nam) phải ra đồng sớm. Bác Nguyễn Văn Cảnh, Bí thư chi bộ kiêm trưởng thôn, bì bõm lội từ dưới ruộng lên tiếp chuyện chúng tôi. Nói chuyện với chúng tôi, bác cho rằng, công việc của một bí thơ chi bộ ở nông thôn như người có con mọn, luôn chân luôn tay không hết việc. Nhất là địa phương đang khai triển xây dựng nông thôn mới, ngoài việc đồng áng còn làm đường, xây dựng hương ước nếp sống văn hóa. Theo bác, chi bộ ở nông thôn lúc này rất cần có sức khỏe của một anh "lực điền", các đảng viên luôn đi tiền phong, lăn lộn sớm tối thì mới có thể đưa những chủ trương, quyết nghị của Đảng vào cuộc sống. Thế nhưng bác cũng rất lo âu cho tình hình bây giờ. Chi bộ xóm 1, thôn Kim Thượng có 43 đảng viên thì 31 đồng chí đã hơn 30 năm tuổi đảng, kinh nghiệm nhiều nhưng để bám ruộng đồng lãnh đạo bà con CNH, HĐH nông nghiệp, nông thôn là việc rất khó. Nhiều địa phương khác như tỉnh Bắc Ninh, Bắc Giang hay tỉnh thuần nông Thái Bình, tình trạng đảng viên lớn tuổi cũng là nỗi băn khoăn của nhiều chi bộ. Dẫn chúng tôi ra thăm con đường đất ngổn ngang gạch, đá, đồng chí Đỗ Minh Sơn, Bí thư chi bộ thôn Đại Đồng, xã Tân Hòa, huyện Vũ Thư (Thái Bình) không giấu nổi lo âu. Là thôn được chọn điểm trong xây dựng đường nông thôn mới, thế nhưng, chưa khai triển đã thấy vướng. Khi chi bộ thôn họp bàn, hai giải pháp được nhiều người tán thành là huy động sức người vào việc đắp đất, đổ đường và vận động đóng góp của con em đang sống và làm ăn xa quê. Thế nhưng đến phần phân công nhiệm vụ thì không đảng viên nào dám nhận. Bởi lý do, 80% số đảng viên của chi bộ thuộc diện "thất thập", các đảng viên trong Ban chi ủy tuổi cũng ngoài sáu mươi, nhiều người còn ốm đau. Họp vài hôm liền có đảng viên đã đổ bệnh chứ chưa nói gì đến lăn lộn với quần chúng, vận động quần chúng. Vì thế, nghị quyết chi bộ đề ra rồi, nhưng mọi việc thì cứ giậm chân tại chỗ. Thiếu đảng viên trẻ, không chỉ ảnh hưởng đến việc khai triển công việc ở thôn, xóm mà còn ảnh hưởng đến công tác cán bộ, tổ chức ở cơ sở. Nhiều địa phương, có đảng viên hơn 80 tuổi vẫn phải giữ vị trí lãnh đạo. Bác Nguyễn Thị Anh, người có tới ba khóa liên tục được các đảng viên tín nhiệm bầu làm bí thơ chi bộ thôn An Dương, xã Mỹ Thọ, huyện Bình Lục (Hà Nam) chia sẻ: bấy lâu việc đào tạo đội ngũ kề cận ở chi bộ chưa bao giờ hoàn thành tốt. Chi bộ có 29 đảng viên, chỉ có bốn đồng chí dưới 50 tuổi, nhưng năng lực hạn chế... Đảng viên dưới 30 tuổi lại càng hiếm thành thử cứ loay hoay tìm nguồn thay thế mà chưa được. Trước năm 2011, tỉnh Bắc Giang có nhiều trưởng thôn, xóm vi phạm kỷ luật trong quản lý đất đai, gây bức xúc trong dân chúng. Tìm hiểu căn do cho thấy, các chi bộ thôn, xóm này thiếu nguồn đảng viên để giới thiệu bầu chức trưởng thôn nên chi đành "so bó đũa, chọn cột cờ", dẫn tới chất lượng đội ngũ trưởng, phó thôn không đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ. Biến động từ đội hậu bị Trao đổi ý kiến với chúng tôi, đồng chí Nguyễn Thị Mỵ, bí thơ Huyện ủy Thái Thụy (yên bình) cho rằng, tình trạng đảng viên nông thôn lớn tuổi có duyên cớ chính là thiếu nguồn dự bị để tiếp nhận Đảng. Nhiều đồng chí lãnh đạo tỉnh ủy, huyện ủy các địa phương cũng chung ý kiến. Khi kinh tế giang sơn phát triển thì thanh niên nông thôn cũng có điều kiện phát huy năng lực, trí não và có nhiều nhịp tuyển lựa việc làm. Cộng thêm sự chênh lệch cao về mức sống, thu nhập giữa nông thôn và tỉnh thành, đã tạo ra làn sóng ly nông, ly hương mạnh mẽ. Những thanh niên tốt nghiệp các trường đại học, cao đẳng hồ hết "bám trụ" tại các tỉnh thành. Những thanh niên nông thôn có sức khỏe thường tìm đến làm thuê nhân tại các khu công nghiệp, khu chế xuất hoặc xuất khẩu lao động. Thôn Đại Đồng, huyện Vũ Thư (thái hoà), thống kê trên sổ sách có hơn 100 sum hiệp, thanh niên, nhưng ở lại thôn chỉ còn bốn, năm người. Về nhiều vùng quê, chúng tôi gặp đốn là người già, phụ nữ và trẻ con. Bên cạnh đó, tác động của mặt trái cơ chế thị trường đưa đến thực trạng không ít người nhận thức sai về động cơ phấn đấu vào Đảng, hoặc không muốn tham dự vào các tổ chức chính trị, từng lớp của một bộ phận thanh niên. Mặt khác, dễ nhận thấy là nhiều cấp ủy, chi bộ ở nông thôn chưa quan hoài đúng mức đến công tác bồi bổ phát triển đảng viên mới, thiếu tính chủ động, chưa khắc phục khó khăn để tìm nguồn, để vận động giáo dục đoàn luyện quần chúng. #. Hoạt động của chi bộ ở nhiều vùng nông thôn còn mờ nhạt, thiếu tính đương đầu và khả năng lãnh đạo, vai trò tiền phong gương mẫu của một bộ phận cán bộ, đảng viên chưa cao. Điển hình là chi bộ thôn Lôi Châu, xã An Thịnh, huyện Lương Tài (Bắc Ninh), qua 34 năm không tiếp nhận được đảng viên nào. Khi về đây, chúng tôi được nhiều đảng viên phản chiếu về sức ỳ của chi bộ có quá nhiều đảng viên lớn tuổi. Nhiều đảng viên không lo bồi bổ, giúp đỡ quần chúng mà tiện thể hiện quan niệm bảo thủ, cứng nhắc khiến nhân dân nhụt ý chí phấn đấu. Những giải pháp từ cơ sở Giao chỉ tiêu phát triển đảng viên, coi đó là một tiêu chí quan yếu để đánh giá tổ chức đảng trong lành, vững mạnh là cách làm có hiệu quả ở nhiều địa phương. Để thực hiện tốt, nhiều cấp ủy đảng chủ động nắm bắt vướng mắc cụ thể của địa phương, từ đó có giải pháp tháo gỡ hợp. Năm 2010, huyện Lục Nam (Bắc Giang) có 63/316 chi bộ nông thôn năm năm liền không kết nạp được đảng viên. Huyện ủy nhận thấy có một số lượng lớn quần chúng. # Trong các thôn, xóm đủ năng lực, phẩm chất để bồi dưỡng tiếp thụ nhưng trình độ văn hóa chưa đạt THCS theo quy định Điều lệ Đảng. Từ đó, Huyện ủy Lục Nam chỉ đạo đảng ủy các xã, thị trấn khảo sát thực trạng những nhân dân ưu tú có hoài vọng vào Đảng nhưng chưa có bằng tốt nghiệp THCS, đồng thời kết hợp với Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện tổ chức dạy bổ túc văn hóa cho các đối tượng này. Đồng chí Thân Văn Dàn, Phó Bí thư trực Huyện ủy Lục Nam cho biết: Ban đầu việc vận động quần chúng đi học không hề đơn giản vì họ nghỉ học đã lâu; một số xây dựng gia đình và sinh con, đang làm ăn yên ổn nên chi rất ngại ra lớp. Thực từ tế đó, huyện ủy phân công các đồng chí huyện ủy viên theo dõi địa bàn phối hợp các ban, ngành, đoàn thể ở thôn, xóm đến gặp gỡ từng người nhằm động viên, động viên. Với giải pháp này, từ năm 2011 đến nay, huyện Lục Nam tiếp nhận gần 200 đảng viên tuổi từ 23 đến 45, vượt 34% chỉ tiêu đề ra. Cũng tại tỉnh Bắc Giang, để tạo nguồn phát triển đảng viên trẻ, nhiều cấp ủy đảng đã chú trọng các đối tượng là lính phục viên, quân dự bị cổ vũ, dân quân tự vệ. Bàn luận với phóng viên, đồng chí Ngô Văn Nam, Phó Trưởng ban Tổ chức Tỉnh ủy Bắc Giang cho biết: Để chủ động hơn trong tạo nguồn là các đối tượng này, trước khi các thanh niên của tỉnh phát xuất tòng ngũ đều được các cấp ủy đảng tuyển lựa, giới thiệu theo học lớp bổ dưỡng lý luận cảm tình Đảng. Đồng thời cấp ủy địa phương phối hợp chém đẹp các cấp ủy đảng quân đội trong việc tiếp chuyện theo dõi, tẩm bổ để có thể hấp thu các đồng chí này ngay trong quân ngũ. Nhờ vậy, hằng năm các chi bộ nông thôn ở tỉnh Bắc Giang được bổ sung lực lượng khá lớn đảng viên trẻ là lính xuất ngũ. Phát huy vai trò của các tổ chức chính trị tầng lớp trong tạo nguồn đảng viên trẻ là cách làm hay của Đảng ủy xã Đồng Hóa, huyện Kim Bảng (Hà Nam). Duyệt y việc giao nhiệm vụ cụ thể cho các đoàn thể, từ đó có các phong trào để đánh giá động cơ phấn đấu của các sum vầy, hội viên. Mỗi nhiệm vụ được giao đều được cấp ủy nghiên cứu kỹ, hợp với phương thức hoạt động đặc thù của các hội, đoàn thể đồng thời gắn với các nhiệm vụ phát triển kinh tế - từng lớp của địa phương. Chi bộ thôn trang trực tiếp theo dõi chung để kịp thời tháo gỡ khó khăn và phát hiện những yếu tố tích cực làm nguồn bồi bổ phát triển đảng viên. Với cách này, năm 2013, Đảng bộ xã đã hấp thụ được năm đảng viên tuổi từ 27 đến 35, trong đó có ba đảng viên nữ. Nhờ được bổ sung lực lượng đảng viên mới thẳng thớm thành ra tuổi đời bình quân của đảng viên ở Đảng bộ xã Đồng Hóa cũng dần được trẻ hóa, từ 60 xuống còn 51 tuổi. Tuy tốc độ trẻ hóa chưa nhanh nhưng xã Đồng Hóa là địa phương có độ tuổi bình quân của đảng viên trẻ nhất tỉnh Hà Nam bây giờ. Tạo hướng cho thanh niên nông thôn lập nghiệp làm giàu là cách làm của Đảng ủy phường Vạn An, TP Bắc Ninh (Bắc Ninh) nhằm phát triển đảng viên trẻ. Về thôn Thượng Đồng, chúng tôi đến thăm mô hình trồng rau xanh trái vụ và hoa tươi của đảng viên trẻ Tống Văn Thủy. Sinh năm 1980, học hết lớp 12, đã nhiều lần định theo bạn bè ra tìm việc tại các khu công nghiệp. Nhưng nhìn cánh đồng tốt tươi quê nhà, anh đã nghĩ đến việc vì sao không làm giàu bằng sinh sản nông nghiệp. Biết được tâm can của Tống Văn Thủy, các đồng chí trong Chi bộ thôn, Đảng bộ phường đã cổ vũ, tạo điều kiện để anh đấu thầu đất trồng màu và giới thiệu các lớp học chuyển giao ứng dụng công nghệ. Sau khi ứng dụng kỹ thuật mới, những ruộng su hào, khoai tây, cà chua của anh đã cho sản lượng, chất lượng cao. Cũng nhận thấy nhu cầu hoa tươi của thị thành rất lớn, anh đã mở mang sinh sản sang trồng các loài hoa lan, hồng, ly... Giờ đây, nông trại của anh đã trở nên một làm mai cung cấp rau xanh và hoa tươi với khối lượng lớn cho thị thành. Vừa lao động, vừa có điều kiện tham gia sinh hoạt các phong trào địa phương, Tống Văn Thủy chóng vánh được bồi dưỡng, tiếp thụ và trở thành một đảng viên trẻ, cán bộ thôn gương mẫu. Mô hình sinh sản của anh được nhiều bạn trẻ ở nhiều nơi đến tham quan, học tập. Tống Văn Thủy cũng đã quyết định ở lại quê hương làm giàu. Theo chúng tôi, dù các giải pháp nêu trên đã mang lại hiệu quả khá tốt trong phát triển đảng viên nhưng bên cạnh việc tiếp phát huy, cần chú trọng đến các giải pháp lâu dài. Đó là cần hạn chế làn sóng ly hương, ly nông đang càng ngày càng gia tăng ở khu vực nông thôn. Muốn vậy, trước nhất cấp ủy đảng, chính quyền các địa phương cần đẩy mạnh thực hành nghị quyết T.Ư 7 (khóa X) về nông nghiệp, dân cày, nông thôn. Ưng chuẩn việc đẩy nhanh tiến trình xây dựng nông thôn mới cùng với các mục tiêu nhà nước về nông nghiệp, nông thôn. Tăng cường lôi cuốn đội ngũ cán bộ trẻ, có trình độ năng lực về khu vực nông thôn, vùng sâu, vùng xa để sớm xây dựng nông thôn thành khu vực sinh sản hàng hóa quan yếu, có sức hút lớn về kinh tế và việc làm. Bài và ảnh: VĂN TOÁN, ĐÀO PHƯƠNG, TRẦN THƯỜNG